ریشه رودیولا روزئا (Rhodiola rosea)

ریشه رودیولا روزئا (Rhodiola rosea) که با نام‌هایی چون ریشه طلایی، ریشه رز و ریشه قطبی نیز شناخته می‌شود، یک گیاه دارویی ارزشمند از خانواده گل‌ناز (Crassulaceae) است. این گیاه چندساله در مناطق سردسیر و ارتفاعات بلند اروپا و آسیا (از جمله سیبری و اسکاندیناوی) رشد می‌کند. ریشه این گیاه به دلیل عطر گل رز مانندی که دارد «رزروت» (Rose root) نام گرفته است و قرن‌هاست که در طب سنتی ملل مختلف کاربرد دارد. امروزه رودیولا به‌عنوان یک آداپتوژن (سازش‌زا) شناخته می‌شود؛ یعنی ماده‌ای که به افزایش مقاومت بدن در برابر استرس‌های فیزیکی و روانی کمک می‌کند. به خاطر طیف گسترده‌ای از خواص تقویت‌کننده سلامت و عوارض جانبی ناچیز آن، ریشه رودیولا به یک مکمل محبوب برای بهبود عملکرد ذهنی و جسمی تبدیل شده است. در ادامه به بررسی مهم‌ترین خواص و فواید این ریشه، ترکیبات منحصر به فرد آن، نحوه مصرف سنتی ریشه خشک و نیز موارد احتیاط و منع مصرف می‌پردازیم.

خواص و فواید ریشه رودیولا روزئا

ریشه رودیولا روزئا دارای خواص درمانی و تقویتی متعددی است که هم در متون طب سنتی و هم در پژوهش‌های علمی جدید به آن‌ها اشاره شده است. مهم‌ترین فواید و کاربردهای این گیاه عبارتند از:

کاهش استرس و رفع خستگی مزمن:

• رودیولا یک گیاه آداپتوژن است که به بدن برای مقابله با استرس کمک می‌کند
• مصرف این ریشه می‌تواند با تنظیم هورمون کورتیزول (هورمون استرس) و تاثیر بر سیستم عصبی، تحمل بدن را در برابر تنش‌های فیزیکی و روانی بالا ببرد
• در بررسی‌های علمی آمده است که رودیولا با اثر بر نوروترنسمیترها و اندورفین‌ها، واکنش بدن به استرس را متعادل می‌کند

در  نتیجه این اثر آداپتوژنی، کاهش علائم استرس مانند خستگی مزمن، بی‌حالی و افت انرژی در طول روز است. به همین دلیل، در طب سنتی روسیه و اسکاندیناوی از این ریشه برای رفع خستگی‌های ناشی از سرمای شدید و کار طولانی استفاده می‌شده است (گفته می‌شود وایکینگ‌ها برای افزایش استقامت در زمستان‌های طولانی، این ریشه را می‌جویدند)

بهبود خلق‌وخو و کاهش اضطراب و افسردگی

یکی دیگر از خواص ارزشمند رودیولا، تأثیر مثبت بر خلق‌وخو و کاهش علائم اضطراب و افسردگی است. مطالعات نشان داده‌اند که رودیولا با مکانیسم‌های گوناگون از جمله افزایش سطح سروتونین و دوپامین در مغز و حتی مهار آنزیم‌های مونوآمین اکسیداز (MAO) در مطالعات آزمایشگاهی، می‌تواند اثرات ضدافسردگی داشته باشد. به بیان دیگر، مواد مؤثره ریشه رودیولا با تقویت سیستم‌های عصبی محرک، احساس بهزیستی روانی را ارتقا می‌دهند. در یک کارآزمایی بالینی، مصرف مکمل رودیولا در افراد مبتلا به افسردگی خفیف تا متوسط به بهبود نمرات افسردگی انجامیده است. هرچند ممکن است اثر آن نسبت به داروهای ضدافسردگی مرسوم (مثل سرترالین) ملایم‌تر باشد، اما از نظر عوارض جانبی تحمل‌پذیرتر است. برای کسانی که به‌دنبال روشی طبیعی‌تر و با عارضه کمتر برای بهبود خلق‌وخو هستند، رودیولا گزینه جذابی است. البته تأکید می‌شود که افراد دارای افسردگی شدید نباید خودسرانه درمان‌هایشان را با مکمل‌ها جایگزین کنند و مشورت پزشکی لازم است.

تقویت عملکرد ذهنی و حافظه

از دیرباز در طب سنتی معتقد بوده‌اند که رودیولا می‌تواند توانایی‌های شناختی و ذهنی را بهبود بخشد. پژوهش‌های جدید نیز حاکی از آن است که مصرف این ریشه در بهبود تمرکز، حافظه و کارایی مغز موثر است. برای مثال، در برخی مطالعات دیده شده که مصرف رودیولا قبل از فعالیت‌های ذهنی یا امتحانات، باعث کاهش احساس خستگی ذهنی و بهبود تمرکز در افراد شده است. مکانیزم این اثر احتمالاً به توان رودیولا در کاهش هورمون‌های استرس و محافظت از نورون‌ها برمی‌گردد که در مجموع منجر به بهبود عملکرد شناختی می‌شود. علاوه بر این، اثرات آنتی‌اکسیدانی ترکیبات رودیولا می‌تواند از سلول‌های مغزی در برابر آسیب‌های اکسیداتیو محافظت کند و در درازمدت به حفظ سلامت مغز کمک نماید. برخی شواهد نیز نشان می‌دهند که این گیاه شاید در به تأخیر انداختن افت عملکرد شناختی مرتبط با سن موثر باشد. هرچند این حوزه نیاز به تحقیقات بیشتر دارد، ولی بسیاری از مصرف‌کنندگان بهبود تمرکز و وضوح ذهنی را از مزایای مصرف رودیولا گزارش کرده‌اند.

افزایش انرژی و استقامت بدنی

مصرف رودیولا به‌طور سنتی میان ورزشکاران و افرادی که کار جسمی سنگین دارند برای افزایش استقامت و کاهش خستگی عضلانی رایج بوده است. تحقیقات علمی نیز تا حدی این اثر را تأیید کرده‌اند. در یک بازبینی پژوهشی روی تأثیر رودیولا بر عملکرد ورزشی، بسیاری از مطالعات بهبود قدرت بدنی، کاهش آسیب عضلانی و کاهش استرس اکسیداتیو ناشی از ورزش را گزارش کرده‌اند. به عنوان مثال، در یک مطالعه کوتاه‌مدت، مکمل کردن با رودیولا پیش از تمرینات مقاومتی توانست قدرت انفجاری عضلات را افزایش دهد. همچنین شواهدی وجود دارد که مصرف این ریشه می‌تواند زمان رسیدن به خستگی را در فعالیت‌های استقامتی طولانی‌تر کند. جالب است بدانید حتی گزارش شده که فضانوردان روسی از رودیولا برای مقابله با خستگی در شرایط دشوار استفاده کرده‌اند. هرچند همه مطالعات ورزشی نتایج یکسانی نشان نداده‌اند، در مجموع رودیولا به عنوان یک تقویت‌کننده طبیعی انرژی و قوای جسمانی شهرت یافته است. این ویژگی، آن را به مکملی محبوب در میان ورزشکاران و افراد پرکار بدل کرده است.

سایر اثرات بالقوه

گذشته از موارد فوق، رودیولا دارای برخی اثرات سلامت‌بخش دیگر نیز می‌باشد که در حال مطالعه‌اند. از جمله این اثرات می‌توان به خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی اشاره کرد که می‌تواند به محافظت سلول‌ها در برابر آسیب‌ها و پیری کمک کند. مطالعات آزمایشگاهی نشان داده‌اند که عصاره رودیولا با ترکیبات آنتی‌اکسیدانی خود می‌تواند جلوی آسیب‌های اکسیداتیو DNA و سلول‌ها را بگیرد. همچنین برخی تحقیقات اولیه، تقویت سیستم ایمنی و اثرات ضدسرطانی را برای ترکیبات رودیولا پیشنهاد کرده‌اند (برای مثال تاثیر مهار مسیر‌های رشد تومور در محیط آزمایشگاهی). البته باید تأکید کرد که این موارد هنوز در مرحله تحقیقات اولیه هستند و برای نتیجه‌گیری بالینی به مطالعات گسترده‌تری نیاز است. با این حال مجموع این خواص نشان می‌دهد که رودیولا روزئا یک گیاه دارویی با طیف وسیعی از آثار بالقوه مفید است که می‌تواند نقش حمایتی در ارتقای سلامت عمومی داشته باشد.

ترکیبات فعال و منحصر‌به‌فرد در ریشه رودیولا

یکی از دلایل شهرت رودیولا روزئا، ترکیبات شیمیایی منحصر‌به‌فرد موجود در ریشه آن است. این گیاه دارای حدود ۱۴۰ ترکیب مختلف در بخش ریشه و ریزوم خود می‌باشد
مهم‌ترین مواد موثره و شاخص در ریشه رودیولا عبارتند از:

• روزاوین (Rosavin)، روزارین (Rosarin) و روزین (Rosin). این سه ترکیب از گلیکوزیدهای الکلی سینامیک هستند که مختص گونه Rhodiola rosea می‌باشند و در سایر انواع رودیولا یا بسیار کمتر یافت می‌شوند. حضور این سه ماده به همراه دو ترکیب دیگر به‌نام‌های روزیریدین (Rosiridin) و سالیدروزید (Salidroside) به عنوان نشانگرهای شناسایی ریشه رودیولا به کار می‌رود. در واقع، برای اطمینان از اصالت عصاره رودیولا، باید این پنج ترکیب در آن موجود باشند. معمولاً عصاره‌های تجاری رودیولا استاندارد می‌شوند تا حداقل حاوی ۳٪ ترکیبات روزاوین و حدود ۱٪ سالیدروزید باشند که نسبت طبیعی این مواد در ریشه گیاه است
• سالیدروزید و تیروزول: سالیدروزید که به آن رودیوزید نیز گفته می‌شود به همراه پاراتیروزول (تیروزول) از مهم‌ترین ترکیبات فنلی رودیولا هستند. سالیدروزید به خاطر قابلیت انحلال در آب و جذب خوراکی خوب، بسیار مورد مطالعه قرار گرفته و باور بر این است که بخش بزرگی از آثار ضداسترس و ضدپیری رودیولا به این ماده مربوط است. تیروزول نیز یک آنتی‌اکسیدان است که به محافظت سلول‌ها کمک می‌کند
• فلاونوئیدها و تانن‌ها: ریشه رودیولا حاوی انواع فلاونوئیدها (مانند رودیولین، رودینین، رودیوسین و غیره) و ترکیبات پلی‌فنولی دیگر است. این مواد خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی داشته و به اثرات محافظتی گیاه کمک می‌کنند. همچنین اسیدهای فنولیک نظیر گالیک اسید، کلروژنیک اسید و غیره در این گیاه شناسایی شده‌اند که آن‌ها نیز به‌عنوان آنتی‌اکسیدان عمل می‌کنند.
• ترپنوئیدها و روغن‌های فرار معطر: از ترکیبات جالب رودیولا، ترپنوئیدها (مانند روزیریدول، بتاسیتوسترول، داوکوسترول) و روغن‌های فرار معطری چون ژرانیول، لینالول و نرول هستند. ژرانیول عامل بوی گل مانند ریشه تازه رودیولا است و همان رایحه خوشایندی است که به نام رزروت شهرت یافته است. این روغن‌های فرار علاوه بر عطر، خواص ضدمیکروبی ملایمی نیز ممکن است داشته باشند.
  مجموعه این ترکیبات فعال، به ریشه رودیولا روزئا هویتی شیمیایی منحصر‌به‌فرد بخشیده که آن را از گیاهان مشابه متمایز می‌کند. به همین دلیل در بازار مکمل‌های گیاهی، توجه ویژه‌ای به اصالت رودیولا می‌شود تا با گونه‌های دیگر یا مواد تقلبی مخلوط نشده باشد. هنگام خرید ریشه یا عصاره رودیولا، دقت کنید که از منابع معتبر تهیه شود تا این ترکیبات موثره به میزان کافی در محصول وجود داشته باشند.

طریقه مصرف ریشه رودیولا

ریشه خشک‌شده رودیولا روزئا از گذشته به روش‌های مختلفی در فرهنگ‌های گوناگون مصرف می‌شده است. در طب سنتی مناطق کوهستانی سیبری و اسکاندیناوی، یکی از رایج‌ترین روش‌ها دم‌کرده یا جوشانده ریشه بوده است. مردم محلی مقدار معینی از ریشه خشک (معمولاً چند گرم خردشده) را در آب داغ به مدت مشخصی دم می‌کردند و به صورت چای گیاهی مصرف می‌نمودند. این چای رودیولا طعمی کمی تلخ و گس داشته و برای گرم‌نگه‌داشتن بدن در سرما، افزایش انرژی و کاهش استرس نوشیده می‌شده است. امروزه نیز می‌توانید مشابه این روش را به‌کار برید: حدود ۱ قاشق چای‌خوری ریشه خشک خرد‌شده را در یک فنجان آب در حال جوش ریخته، بگذارید ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دم بکشد، سپس آن را صاف کرده و میل کنید. افزودن کمی عسل یا لیمو می‌تواند طعم آن را دلپذیرتر کند. در برخی فرهنگ‌ها، به ویژه در میان قبایل شمال اروپا، جویدن مستقیم ریشه خشک نیز مرسوم بوده است. همان‌طور که اشاره شد، افسانه‌ها حاکی از آن است که وایکینگ‌ها برای افزایش استقامت در سفرها و نبردهای طولانی، تکه‌های خشک رودیولا را می‌جویدند. جویدن ریشه باعث ترشح تدریجی ترکیبات فعال در بزاق و جذب آنها می‌شود و می‌تواند اثر تحریکی ملایمی ایجاد کند. البته طعم ریشه خام نسبتاً گس و تلخ است و همه افراد آن را خوشایند نمی‌یابند. علاوه بر دم‌کرده و جویدن، تهیه تنتور نیز یکی از روش‌های سنتی مصرف رودیولا بوده است. در طب سنتی روسیه و چین، ریشه خشک رودیولا را مدت‌ها در الکل (معمولاً ودکا یا الکل با درجه پایین) خیسانده و عصاره متمرکز الکلی آن را به‌عنوان داروی مقوی مصرف می‌کردند. این تنتورها به دلیل غلظت بالای مواد موثره، اثر سریعتری داشته و ماندگاری طولانی‌تری هم دارند. دوز معمول تنتور رودیولا چند قطره تا نیم قاشق چای‌خوری در یک لیوان آب یا آب‌میوه بوده است. در طب سنتی آسیایی نظیر طب سنتی تبت و چین نیز رودیولا جایگاه خود را داشته است. مثلاً در طب تبت از آن به‌عنوان قابض و برای قطع خونریزی (هموستاتیک) استفاده می‌شده و در چین به نام Hong Jing Tian برای رفع کوه‌زدگی و افزایش توان استفاده می‌شده است
. امروزه در بازار جهانی، رودیولا به اشکال مختلف (کپسول، پودر، چای کیسه‌ای، عصاره مایع) عرضه می‌شود، اما مصرف ریشه خشک طبیعی همچنان مورد توجه علاقه‌مندان به طب سنتی است. اگر ریشه خشک رودیولا را تهیه کردید، می‌توانید بسته به ترجیح خود یکی از روش‌های سنتی فوق را برای مصرف به کار بگیرید و از فواید این گیاه بهره‌مند شوید.

عوارض جانبی احتمالی رودیولا

یکی از دلایل محبوبیت رودیولا، بی‌خطر بودن نسبی آن و پایین بودن بروز عوارض جانبی در مصرف معمول است. بیشتر افراد در دوزهای توصیه‌شده این مکمل را به خوبی تحمل می‌کنند. با این حال، مانند هر ماده موثر بر بدن، ممکن است در برخی افراد عوارضی (هرچند خفیف و گذرا) مشاهده شود. عوارض احتمالی گزارش‌شده عبارتند از:

• بی‌قراری و تحریک‌پذیری عصبی: ممکن است برخی افراد پس از مصرف رودیولا دچار احساس آشفتگی، عصبانیت یا تحریک‌پذیری شوند. این حالت بیشتر در دوزهای بالاتر یا افراد مستعد اضطراب دیده شده است. به همین دلیل اگر فردی پس از مصرف احساس اضطراب کرد، بهتر است دوز را کاهش دهد
• اضطراب یا بی‌خوابی: اثر محرک ملایم رودیولا در برخی افراد می‌تواند باعث بی‌خوابی شبانه یا تشدید اضطراب شود. برای پیشگیری، توصیه می‌شود این مکمل را در ساعات اولیه روز مصرف کنید و از مصرف آن در شب خودداری کنید. در صورت اضطراب شدید، قطع مصرف ضروری است.
• سردرد و سرگیجه: سردرد خفیف، سرگیجه یا احساس سبکی سر از دیگر عوارض نادری است که گزارش شده است. این عوارض معمولاً کوتاه‌مدت بوده و با تنظیم دوز برطرف می‌شوند.
• تهوع یا ناراحتی گوارشی: معده درد خفیف، تهوع یا اسهال به‌ندرت ممکن است رخ دهد. ترجیحاً رودیولا را همراه غذا مصرف کنید تا احتمال ناراحتی گوارشی کمتر شود.
• خشکی دهان یا طعم تلخ در دهان: برخی افراد خشکی دهان یا مزه تلخ موقتی را ذکر کرده‌اند که معمولا مشکل‌ساز نیست و با مصرف مایعات برطرف می‌شود.
• افزایش ضربان قلب یا فشارخون: در موارد انگشت‌شمار، افزایش خفیف فشار خون یا تپش قلب گزارش شده است. اگر مشکل قلبی یا فشار خون دارید حتماً پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید و در صورت احساس تپش شدید، مصرف را متوقف نمایید.
• واکنش آلرژیک: آلرژی شدید به رودیولا نادر است، اما در صورت مشاهده علائم حساسیت (مانند راش پوستی، خارش، تنگی نفس) باید فوراً به پزشک مراجعه کردبه طور کلی عوارض رودیولا نادر و خفیف هستند و این گیاه از نظر ایمنی در رده گیاهان کم‌خطر طبقه‌بندی می‌شود. با این وجود، مهم است که دوزهای مناسب (معمولاً ۲۰۰ تا ۶۰۰ میلی‌گرم عصاره استاندارد در روز، یا طبق دستور متخصص) را رعایت کنید و از زیاده‌روی پرهیز نمایید. در صورتی که داروی خاصی مصرف می‌کنید یا بیماری زمینه‌ای دارید، برای اطمینان بیشتر قبل از مصرف رودیولا با پزشک مشورت کنید.

تداخلات دارویی و گیاهی

گیاه رودیولا می‌تواند با برخی داروها و حتی مکمل‌های گیاهی دیگر تداخل داشته باشد یا اثرات آنها را تقویت/تضعیف کند. از این رو اگر داروی خاصی مصرف می‌کنید، در نظر داشتن این تداخلات اهمیت دارد. مهم‌ترین موارد شناخته‌شده عبارتند از:

• داروهای ضدافسردگی و اضطراب: به‌دلیل آنکه رودیولا بر سطح انتقال‌دهنده‌های عصبی تأثیر می‌گذارد، مصرف همزمان آن با داروهای ضدافسردگی (مانند SSRIs یا SNRIs) و ضداضطراب ممکن است باعث تشدید اثرات آن‌ها شود. به‌ویژه ترکیب با داروهای مهارکننده مونوآمین اکسیداز (MAOI‌ها) می‌تواند خطرناک باشد و منجر به سندروم سروتونین یا افزایش فشار خون گردد.
• داروهای محرک سیستم عصبی: مصرف همزمان رودیولا با موادی مانند آمفتامین‌ها یا حتی کافئین زیاد می‌تواند اثرات تحریکی را تشدید کرده و به بی‌خوابی یا افزایش ضربان قلب منجر شود. بهتر است رودیولا را با فاصله از داروهای محرک یا مقادیر زیاد محرک‌های گیاهی (مانند افدرا) استفاده کنید.
• آنتی‌بیوتیک‌ها: برخی منابع اشاره کرده‌اند که رودیولا ممکن است با آنتی‌بیوتیک‌ها تداخل کند. هرچند جزئیات آن کاملاً مشخص نیست، احتیاطاً اگر آنتی‌بیوتیک قوی مصرف می‌کنید، همزمان از مکمل رودیولا استفاده نکنید.
• قرص‌های ضدبارداری: گزارش‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد مکمل‌های گیاهی خاص از جمله رودیولا ممکن است در متابولیسم داروهای هورمونی مانند قرص ضدبارداری تداخل ایجاد کنند
  این می‌تواند به کاهش اثربخشی قرص منجر شود، لذا بهتر است در صورت مصرف قرص‌های هورمونی، قبل از شروع رودیولا با پزشک مشورت نمایید.
• داروهای کنترل قند خون (دیابت): رودیولا پتانسیل آن را دارد که بر سطح قند خون اثر بگذارد و در کنار داروهای کاهنده قند خون (نظیر انسولین یا متفورمین) باعث افت بیش از حد قند خون شود. اگر دیابت دارید و دارو مصرف می‌کنید، با احتیاط بسیار و پایش منظم قند خون می‌توانید از رودیولا استفاده کنید یا از آن صرف‌نظر کنید.
• داروهای تیروئید: در صورت مصرف لووتیروکسین یا سایر داروهای تنظیم تیروئید، پیش از مصرف رودیولا حتماً مشورت کنید. برخی منابع به امکان تداخل اشاره کرده‌اند.
• داروهای رقیق‌کننده خون: رودیولا می‌تواند تا حدودی در انعقاد خون اثر بگذارد؛ لذا اگر از وارفارین، آسپرین یا سایر رقیق‌کننده‌ها استفاده می‌کنید، ممکن است خطر خونریزی با مصرف همزمان افزایش یابد. پزشک می‌تواند در این خصوص راهنمایی کند.
• سایر مکمل‌های گیاهی: هرچند مستندات کمتری در این مورد وجود دارد، اما به طور کلی بهتر است رودیولا را با گیاهان یا مکمل‌های دارای اثر مشابه (مثلاً سایر آداپتوژن‌ها مانند آشواگاندا یا جینسنگ، یا گیاهان محرک اعصاب مانند گوارانا) با احتیاط مصرف کنید. امکان دارد اثرات محرک یا تنظیم‌کننده خلق آنها با هم جمع شده و باعث بی‌قراری یا سایر عوارض شوند. در صورت نیاز به مصرف همزمان چند مکمل گیاهی، حتماً با متخصص طب سنتی یا پزشک مشورت نمایید.
  به طور خلاصه، اگر داروی خاصی مصرف می‌کنید یا تحت درمان پزشکی هستید، همیشه قبل از افزودن رودیولا به رژیم خود با پزشک یا داروساز مشورت کنید. ممکن است پزشک تنظیم دوز دارو یا فاصله زمانی مصرف را طوری تغییر دهد که از بروز تداخل جلوگیری شود. سلامتی شما در اولویت است و هرچند رودیولا طبیعی است، اما می‌تواند با داروهای شیمیایی تداخل داشته باشد.

موارد منع مصرف رودیولا (چه کسانی نباید استفاده کنند)

• با اینکه رودیولا یک مکمل نسبتاً ایمن تلقی می‌شود، اما در برخی شرایط و برای برخی افراد توصیه نمی‌شود یا باید با احتیاط ویژه مصرف شود:
• افراد مبتلا به اختلال دوقطبی یا سابقه مانیا: به دلیل اثرات ضدافسردگی رودیولا و احتمال ایجاد حالت سرخوشی بیش از حد، مصرف این گیاه در بیماران دوقطبی می‌تواند خطر القای فاز مانیا را به همراه داشته باشد
•  افراد مبتلا به اختلالات روان‌پزشکی جدی (مانند اختلال دوقطبی، اسکیزوفرنی، اختلالات شیدایی) نباید بدون نظر پزشک از رودیولا استفاده کنند. گزارش‌هایی از بروز مانیا پس از مصرف رودیولا در چنین بیمارانی وجود داشته است.
• زنان باردار و شیرده: مطالعات ایمنی کافی در مورد اثر رودیولا بر جنین یا نوزاد شیرخوار انجام نشده است. از آنجا که ترکیبات فعال گیاهی می‌توانند از جفت عبور کرده یا در شیر مادر ترشح شوند، برای احتیاط توصیه می‌شود خانم‌های باردار یا شیرده از مصرف رودیولا خودداری کنند مگر با تجویز پزشک.
• کودکان و نوجوانان: ایمنی مصرف رودیولا در افراد زیر ۱۸ سال به‌طور کامل بررسی نشده است. هرچند در یک منبع اشاره شده که کودکان ۸ تا ۱۲ ساله در دوز کم ممکن است بتوانند مصرف کنند
  ، اما به طور کلی بهتر است افراد نوجوان و خصوصاً کودکان خردسال از این مکمل استفاده نکنند مگر با توصیه پزشک متخصص کودکان. سیستم عصبی در حال رشد کودکان نسبت به مواد محرک حساس‌تر است.
• افرادی که بیماری‌های حاد پزشکی دارند: در صورت ابتلا به بیماری‌های حاد یا جدی (مثلاً مشکلات کبدی و کلیوی پیشرفته، بیماری‌های قلبی کنترل‌نشده، فشار خون بسیار بالا، سکته اخیر و غیره) بهتر است تا پایدار شدن وضعیت سلامتی، از مصرف مکمل‌هایی مانند رودیولا پرهیز کنید. پس از بهبود نسبی، مصرف را تنها زیر نظر پزشک آغاز نمایید.
• افراد با آلرژی شناخته‌شده به گیاهان خانواده Crassulaceae: اگر به گیاهان تیره گل‌ناز (که رودیولا نیز جزوشان است) حساسیت دارید، طبیعتاً نباید از رودیولا استفاده کنید. هرگونه واکنش آلرژیک پس از مصرف (مانند کهیر، خارش شدید، تورم گلو یا صورت) علامت قطع فوری مصرف و مراجعه به پزشک است.

در کنار موارد فوق، اصل احتیاط ایجاب می‌کند که شروع مصرف هر مکمل جدیدی با دوز کم و زیر نظر وضعیت بدنی خود فرد باشد. اگر بیماری زمینه‌ای دارید یا از بابت منع مصرف رودیولا در شرایط خود اطمینان ندارید، حتماً با پزشک مشورت کنید. پزشکان می‌توانند براساس وضعیت سلامتی شما تشخیص دهند که مصرف این مکمل برایتان بی‌خطر است یا خیر. همچنین در صورت بروز هر عارضه غیرمعمول، مصرف را متوقف کرده و پیگیری پزشکی نمایید.
جمع‌بندی و توصیه پایانی
ریشه رودیولا روزئا به عنوان یک گیاه دارویی آداپتوژن، مجموعه‌ای از خواص ارزشمند مانند کاهش استرس، بهبود خلق‌وخو، افزایش انرژی و تقویت تمرکز را ارائه می‌دهد. وجود ترکیبات فعال منحصر‌به‌فرد مانند روزاوین‌ها و سالیدروزید در این گیاه، پشتوانه علمی برخی از این اثرات مفید می‌باشد. نکته قابل توجه این است که با وجود فواید بالقوه فراوان، رودیولا عوارض جانبی جدی و رایجی ندارد و اغلب افراد می‌توانند با خیال نسبتاً راحت از آن استفاده کنند. همین امر، رودیولا را به گزینه‌ای جذاب برای افرادی تبدیل کرده که به دنبال بهبود کارایی ذهنی و جسمی خود به صورت طبیعی هستند. با این حال، همچون هر مکمل دیگری، اعتدال و احتیاط در مصرف رودیولا ضروری است. همواره توصیه می‌شود پیش از افزودن آن به رژیم روزانه، به ویژه اگر داروی دیگری مصرف می‌کنید یا بیماری مزمنی دارید، با پزشک مشورت نمایید. همچنین در نظر داشته باشید که کیفیت محصول خریداری‌شده نقش مهمی در اثربخشی آن دارد. تقاضای زیاد برای ریشه رودیولا در سال‌های اخیر متأسفانه به مواردی از فروش محصولات کم‌کیفیت یا تقلبی منجر شده است
در پایان، رودیولا روزئا می‌تواند به عنوان یک همراه گیاهی سودمند، شما را در مسیر ارتقای سلامتی جسم و روان یاری کند. با بهره‌گیری آگاهانه و مسئولانه از این موهبت طبیعی – در کنار سبک زندگی سالم – می‌توانید از مزایای آن برخوردار شوید و به تعادل و انرژی بیشتری در زندگی روزمره دست یابید. همیشه به یاد داشته باشید که حفظ سلامتی حاصل مجموعه‌ای از اقدامات است و گیاهان دارویی مانند رودیولا نیز ابزاری در همین راستا هستند، نه جایگزینی برای مراقبت پزشکی حرفه‌ای در صورت نیاز. با دانش کافی و رعایت نکات ایمنی، از خواص ارزشمند «ریشه طلایی» بهره ببرید و طعم تندرستی را بچشید.